เนื้อหาของคอร์ส
หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 ทัศนธาตุและพื้นฐานการรับรู้
ทัศนธาตุเป็นองค์ประกอบพื้นฐานของงานทัศนศิลป์ที่ใช้ในการสร้างและสื่อความหมายของผลงาน ประกอบด้วย จุด เส้น รูปร่าง รูปทรง สี พื้นผิว และพื้นที่ว่าง ซึ่งศิลปินนำมาจัดวางอย่างมีหลักการเพื่อให้เกิดความงาม ความสมดุล และการสื่อสารที่มีประสิทธิภาพ พื้นฐานการรับรู้เป็นกระบวนการที่มนุษย์ใช้ประสาทสัมผัส โดยเฉพาะการมองเห็น ในการตีความสิ่งที่เห็นให้เกิดความเข้าใจ ซึ่งเกี่ยวข้องกับการจัดระเบียบข้อมูลทางสายตา เช่น การแยกภาพออกจากพื้น (Figure-Ground) ความใกล้ชิด ความคล้ายคลึง และความต่อเนื่อง ทำให้ผู้ชมสามารถรับรู้รูปแบบ โครงสร้าง และความหมายของงานศิลปะได้อย่างเป็นระบบ การผสานระหว่างทัศนธาตุและหลักการรับรู้ช่วยให้ผู้เรียนสามารถวิเคราะห์ ตีความ และสร้างสรรค์ผลงานศิลปะได้อย่างมีเหตุผล มีความคิดสร้างสรรค์ และสามารถสื่อสารแนวคิดได้อย่างชัดเจน ทั้งยังช่วยพัฒนาทักษะการสังเกต การคิดเชิงวิเคราะห์ และความเข้าใจในคุณค่าของศิลปะในบริบทต่าง ๆ ของชีวิตประจำวันและสังคม
0/5
หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 รูปแบบการใช้วัสดุ อุปกรณ์ในงานทัศนศิลป์ของศิลปิน
สาระการเรียนรู้นี้มุ่งให้ผู้เรียนเข้าใจและสามารถใช้ “ทัศนธาตุ” อย่างเป็นระบบ เพื่อสร้างและวิเคราะห์งานทัศนศิลป์ได้อย่างมีเหตุผลและสร้างสรรค์
0/4
หน่วยการเรียนรู้ที่ 3 แนวคิดในงานทัศนศิลป์
สาระการเรียนรู้นี้มุ่งพัฒนาความเข้าใจเกี่ยวกับ “แนวคิด” ที่อยู่เบื้องหลังการสร้างสรรค์งานทัศนศิลป์ เพื่อให้ผู้เรียนสามารถคิด วิเคราะห์ ตีความ และถ่ายทอดความหมายผ่านผลงานได้อย่างมีเหตุผลและสร้างสรรค์
0/4
หน่วยการเรียนรู้ที่ 4 การวิเคราะห์ทัศนธาตุ และแนวคิดในงานทัศนศิลป์
สาระการเรียนรู้: การวิเคราะห์ทัศนธาตุและแนวคิดในงานทัศนศิลป์ สาระการเรียนรู้นี้มุ่งพัฒนาทักษะการ “มองอย่างมีระบบ” และ “คิดอย่างมีเหตุผล” เพื่อให้ผู้เรียนสามารถวิเคราะห์องค์ประกอบทางศิลปะ (ทัศนธาตุ) ควบคู่กับการตีความแนวคิดที่ศิลปินต้องการสื่อได้อย่างลึกซึ้ง
0/5
ศ22101 ทัศนศิลป์ ม.2 ภาคเรียนที่ 1

ความเหมือนและความแตกต่างของรูปแบบการใช้วัสดุอุปกรณ์ในงานทัศนศิลป์ของศิลปิน

ความหมายของวัสดุและอุปกรณ์ในงานทัศนศิลป์

วัสดุและอุปกรณ์ในงานทัศนศิลป์ คือ สิ่งที่ศิลปินใช้ในการสร้างสรรค์ผลงานศิลปะ เพื่อถ่ายทอดความคิด อารมณ์ และจินตนาการ เช่น สี พู่กัน ดินเหนียว ผ้าใบ กระดาษ ไม้ โลหะ และวัสดุธรรมชาติ

ศิลปินแต่ละคนเลือกใช้วัสดุแตกต่างกันตาม

  • รูปแบบงาน

  • เทคนิค

  • ความถนัด

  • แนวคิด

  • วัฒนธรรม

  • ยุคสมัย


ประเภทของวัสดุและอุปกรณ์ในงานทัศนศิลป์

1. วัสดุทางจิตรกรรม

ใช้ในการวาดภาพและระบายสี

Image

Image

Image

Image

Image

Image

Image

Image

ตัวอย่างวัสดุ

  • สีน้ำ

  • สีน้ำมัน

  • สีอะคริลิก

  • ดินสอ

  • ถ่านชาร์โคล

  • กระดาษ

  • ผ้าใบ

อุปกรณ์

  • พู่กัน

  • จานสี

  • ขาตั้งภาพ


2. วัสดุทางประติมากรรม

ใช้ในการสร้างงาน 3 มิติ

Image

Image

Image

Image

Image

Image

ตัวอย่างวัสดุ

  • ดินเหนียว

  • ปูนปลาสเตอร์

  • หิน

  • ไม้

  • โลหะ

  • ไฟเบอร์กลาส

อุปกรณ์

  • สิ่ว

  • ค้อน

  • เกรียงปั้น

  • เครื่องเชื่อม


3. วัสดุทางสื่อผสม

ใช้วัสดุหลายชนิดร่วมกัน

Image

Image

Image

Image

Image

Image

ตัวอย่างวัสดุ

  • กระดาษ

  • ผ้า

  • เชือก

  • พลาสติก

  • วัสดุรีไซเคิล

  • วัสดุธรรมชาติ


ความเหมือนของการใช้วัสดุอุปกรณ์ในงานทัศนศิลป์

1. ใช้เพื่อสร้างสรรค์ผลงานศิลปะ

ศิลปินทุกสาขาต้องใช้วัสดุและอุปกรณ์เพื่อสร้างผลงาน ไม่ว่าจะเป็นภาพวาด รูปปั้น หรือสื่อผสม

Image

Image

Image

Image

Image

Image

Image

Image


2. ใช้ทัศนธาตุเหมือนกัน

แม้วัสดุจะต่างกัน แต่ทุกงานศิลปะยังใช้

  • เส้น

  • สี

  • รูปร่าง

  • รูปทรง

  • พื้นผิว

  • น้ำหนัก

  • พื้นที่ว่าง

ในการจัดองค์ประกอบศิลป์


3. ต้องอาศัยทักษะและเทคนิค

ศิลปินต้องเรียนรู้วิธีใช้วัสดุอย่างถูกต้อง เช่น

  • การผสมสี

  • การปั้น

  • การแกะสลัก

  • การติดวัสดุ

เพื่อให้ผลงานสวยงามและคงทน


4. ถ่ายทอดอารมณ์และความคิด

วัสดุทุกชนิดสามารถใช้สื่อความหมายได้ เช่น

  • สีสด → ความสดใส

  • โลหะ → ความแข็งแรง

  • ไม้ → ความอบอุ่น

  • วัสดุรีไซเคิล → การอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม


ความแตกต่างของการใช้วัสดุอุปกรณ์ในงานทัศนศิลป์

1. แตกต่างตามประเภทของงานศิลปะ

ประเภทงาน วัสดุหลัก ลักษณะ
จิตรกรรม สี กระดาษ ผ้าใบ งาน 2 มิติ
ประติมากรรม ดิน หิน โลหะ งาน 3 มิติ
สื่อผสม วัสดุหลากหลาย เน้นความสร้างสรรค์

2. แตกต่างด้านเทคนิค

Image

Image

Image

จิตรกรรม

  • วาด

  • ระบายสี

  • ใช้พู่กัน

ประติมากรรม

  • ปั้น

  • แกะสลัก

  • หล่อ

สื่อผสม

  • ตัด

  • ปะ

  • ประกอบวัสดุ


3. แตกต่างด้านพื้นผิวและมิติ

ประเภท ลักษณะ
จิตรกรรม เรียบ แบน
ประติมากรรม มีความลึกและจับต้องได้
สื่อผสม มีพื้นผิวหลากหลาย

4. แตกต่างตามยุคสมัย

ศิลปะสมัยโบราณ

ใช้วัสดุธรรมชาติ เช่น

  • หิน

  • ดิน

  • สีจากพืช

Image

Image

Image

ศิลปะสมัยใหม่

ใช้เทคโนโลยีและวัสดุใหม่ เช่น

  • พลาสติก

  • ไฟ LED

  • ดิจิทัลอาร์ต

Image

Image

Image


ตัวอย่างศิลปินกับการใช้วัสดุอุปกรณ์

1. Vincent van Gogh

Vincent van Gogh

Image

Image

Image

Image

Image

Image

การใช้วัสดุ

  • ใช้สีน้ำมัน

  • ใช้พู่กันขนาดต่าง ๆ

  • เน้นฝีแปรงหนาและสีสด


2. Michelangelo

Michelangelo

Image

Image

Image

การใช้วัสดุ

  • ใช้หินอ่อน

  • ใช้สิ่วและค้อนแกะสลัก


3. ถวัลย์ ดัชนี

ถวัลย์ ดัชนี

Image

Image

Image

การใช้วัสดุ

  • ใช้สีอะคริลิกและสีน้ำมัน

  • ใช้วัสดุธรรมชาติร่วมกับสื่อผสม


ปัจจัยที่ทำให้ศิลปินเลือกใช้วัสดุแตกต่างกัน

  1. แนวคิดของศิลปิน

  2. งบประมาณ

  3. ความคงทนของวัสดุ

  4. สภาพแวดล้อม

  5. วัฒนธรรมและยุคสมัย

  6. ความถนัดเฉพาะตัว


คุณค่าของการเรียนรู้เรื่องวัสดุอุปกรณ์ในงานทัศนศิลป์

  • เข้าใจกระบวนการสร้างงานศิลปะ

  • พัฒนาความคิดสร้างสรรค์

  • เลือกใช้วัสดุได้เหมาะสม

  • ประหยัดและใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า

  • ส่งเสริมการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมผ่านงานศิลปะ


สรุป

รูปแบบการใช้วัสดุอุปกรณ์ในงานทัศนศิลป์ของศิลปิน มีทั้งความเหมือนและความแตกต่าง โดยทุกสาขาล้วนใช้วัสดุเพื่อสร้างสรรค์และสื่อสารความคิดทางศิลปะเหมือนกัน แต่แตกต่างกันในด้านประเภทวัสดุ เทคนิค วิธีการสร้างงาน และลักษณะผลงาน ซึ่งสะท้อนถึงเอกลักษณ์ ความคิดสร้างสรรค์ และยุคสมัยของศิลปินแต่ละคน